Subsidie en lening
Voor een monument gelden lagere ISDE-eisen, het Restauratiefonds leent voor verduurzaming vanaf 1,9% (stand 15 oktober 2026) en het ontzorgingsprogramma vergoedt 75% van het advies. Welke regeling bij welk monument hoort.
Artikelen in deze gids
Vier regelingen naast elkaar
| Regeling | Wat je krijgt | Voor wie |
|---|---|---|
| ISDE (RVO) | Subsidie per m² isolatie of glas, lagere eisen voor monumenten | Eigenaar-bewoner van een rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument |
| Duurzame Monumenten-Lening | Lening van €2.500 tot €100.000, rente 1,9% (10 jaar) of 2,3% (20 jaar) | Eigenaar van een rijksmonument |
| Ontzorgingsprogramma | 75% van de kosten van advies en begeleiding, tot een maximum | Eigenaar van een rijksmonument |
| Woonhuissubsidie (RCE) | Tot 38% van de kosten van onderhoud | Eigenaar van een woonhuis-rijksmonument |
Bronnen: RVO, ISDE voor monumenteigenaren; Nationaal Restauratiefonds, Duurzame Monumenten-Lening; Monumenten.nl, Ontzorgingsprogramma; RCE, Woonhuissubsidie. Gelezen op 15 oktober 2026.
ISDE voor monumenten
De ISDE is er voor eigenaar-bewoners van een monument uit een rijks-, provinciaal of gemeentelijk register. Een verhuurd monument valt onder de SVOH.RVO Voor monumenten zijn de eisen lager: isolatie vanaf Rd 2,5 en glas tot U 5,8.RVO Voor glas krijg je per m²:
| Glas | U-waarde (W/m²K) | Per m² |
|---|---|---|
| Voorzetraam of HR-glas | boven 2,0 tot en met 5,8 | €25 |
| Voorzetraam of HR-glas, beter | boven 1,2 tot en met 2,0 | €46 |
| HR++-glas | boven 0,7 tot en met 1,2 | €46 |
| Triple- of vacuümglas | 0,7 of lager | €111 |
Let op bij triple glas: volgens RVO moet dan ook het kozijn vervangen worden. In een monument mag dat zelden, dus reken bij oud raamhout niet op het bedrag voor triple.
Voor 3 tot en met 45 m². Het bedrag verdubbelt als je binnen 24 maanden een tweede isolatiemaatregel doet. Bron: RVO, ISDE voor monumenteigenaren, gecontroleerd op 15 oktober 2026. Stand van 15 oktober 2026.
RVO beslist binnen 8 weken. Staat je adres niet als monument bij RVO bekend, dan stuur je het bewijs na.RVO
Duurzame Monumenten-Lening
Het Nationaal Restauratiefonds leent aan eigenaren van een rijksmonument voor energiebesparende maatregelen. De rente ligt 3% onder de marktrente, met een minimum van 1,0% bij 10 jaar en 1,5% bij 20 jaar rentevast. Op 15 oktober 2026 was de rente 1,9% bij 10 jaar en 2,3% bij 20 jaar voor een eigen woning.NRF Je leent €2.500 tot €100.000, annuïtair, en extra aflossen kost niets.NRF
Twee voorwaarden zijn streng: het werk mag nog niet begonnen zijn en je hebt een onherroepelijke omgevingsvergunning, of een verklaring dat die niet nodig is.NRF De vraag is groter dan het geld, dus aanvragen gaan op volgorde van binnenkomst.
Advies met 75% korting
Sinds 1 september 2026 is er een vernieuwd ontzorgingsprogramma voor eigenaren van rijksmonumenten.RCE Je krijgt 75% van de kosten van advies en begeleiding vergoed, tot een maximum. Dat kan een keukentafelgesprek zijn of begeleiding tot en met de vergunning en de uitvoering. Met minstens 5 eigenaren kan het ook samen.Monumenten.nl
Woonhuissubsidie
Voor het onderhoud van een woonhuis-rijksmonument is er de woonhuissubsidie: tot 38% van de subsidiabele kosten. Je vraagt hem aan van 1 maart tot en met 30 april, voor kosten van het jaar ervoor. Boven €70.000 aan kosten heb je vooraf een inspectierapport nodig. Een lening van het Restauratiefonds en deze subsidie krijg je niet voor hetzelfde werk.RCE
In welke volgorde
- Advies via het ontzorgingsprogramma, vóór je iets laat maken.
- Vergunning bij de gemeente; de lening vraagt een vergunning of een verklaring van de gemeente dat die niet nodig is.
- Lening aanvragen voordat het werk begint.
- ISDE aanvragen na het werk, met de meldcode op de factuur.
Het hele verhaal, met een rekenvoorbeeld: subsidie en lening voor een monument.
Huur je? De ISDE voor monumenten is voor eigenaar-bewoners. Voor een verhuurd monument kan de verhuurder de SVOH aanvragen.
Bronnen
- ISDE voor monumenteigenaren, RVO. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: inhoud gecontroleerd op 15 oktober 2026 (gelezen op 15 oktober 2026).
- Duurzame Monumenten-Lening, Nationaal Restauratiefonds. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: voorwaardenboek januari 2026; rentes zonder datum op de pagina, stand van 15 oktober 2026.
- Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Monumenten, Monumenten.nl. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: geen datum op de pagina (gelezen op 15 oktober 2026).
- Duurzaamheid, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Laatst gewijzigd of gecontroleerd: gelezen op 15 oktober 2026 (nieuws over het ontzorgingsprogramma van 1 september 2026).
- Woonhuissubsidie, instandhoudingssubsidie of lening, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Laatst gewijzigd of gecontroleerd: geen datum op de pagina (gelezen op 15 oktober 2026).