Ramen en glas
Oude ramen zijn vaak het grootste lek van een monument, en het moeilijkste om aan te pakken. HR++-glas is te dik voor de meeste historische ramen. Een voorzetraam, dun dubbel glas of vacuümglas past wel, en vanaf 2026 telt bijna elke verbetering mee voor de ISDE.
Artikelen in deze gids
Waarom HR++ vaak niet past
HR++-glas is ongeveer 24 mm dik, enkel glas ongeveer 5 mm.MC De sponning in oud raamhout is daar niet op gemaakt. Uitfrezen verandert het raam, en bij een rijksmonument is dat geen onderhoud meer.IPLO De RCE noemt het een fabel dat je ramen van een monument niet kunt verduurzamen: er zijn alternatieven die wel passen.RCE
Vier keuzes naast elkaar
| Keuze | Wat het is | Isolatie |
|---|---|---|
| Voorzetraam | Een extra ruit aan de binnenkant, het oude raam blijft | ongeveer als gewoon dubbel glas |
| Dun dubbel glas | Dunner dubbel glas dat in het bestaande raamhout past | beter dan enkel glas |
| Gelaagd glas met coating | Eén ruit met een isolerende laag | beter dan enkel glas |
| Vacuümglas | Ongeveer 8 mm dik, past vaak in oud raamhout | U 0,4 tot 0,7, als triple glas |
Bronnen: RCE, Feit of fabel; Milieu Centraal, Triple, hr++ of vacuümglas (14 oktober 2026). Gelezen op 15 oktober 2026.
Milieu Centraal raadt voorzetramen en raamfolie aan als HR++ echt niet kan, zoals in een monument. De besparing is dan ongeveer die van gewoon dubbel glas.MC Vacuümglas kost volgens Milieu Centraal ongeveer €550 per m², inclusief plaatsen en btw.MC Welke keuze bij jouw raam past, staat in voorzetramen of monumentenglas.
Glas in lood
Een glas-in-loodraam vervang je niet. Daar is een voor- of achterzetruit de manier: een extra ruit voor of achter het lood. RVO noemt glas in lood als voorbeeld bij voor- en achterzetbeglazing in de ISDE.RVO
Subsidie voor glas
Voor glas in een monument is de ISDE-grens vanaf 2026 een U-waarde van 5,8. Voor werk in 2024 en 2025 was dat 3,0. Voor een gewone woning is het 1,2.RVO Een voorzetraam tussen U 2,0 en 5,8 levert €25 per m² op, HR++ en betere voorzetbeglazing €46 en triple of vacuüm €111, voor 3 tot en met 45 m².RVO Doe je binnen 24 maanden een tweede isolatiemaatregel, dan verdubbelt het bedrag. Meer in de gids subsidie en lening.
Vergunning
Ander glas in een rijksmonument verandert vaak de detaillering of het materiaal. Dan is het geen onderhoud en vraag je een vergunning aan.IPLO Een voorzetraam aan de binnenkant laat de buitenkant met rust. Vraag je gemeente wat voor jouw pand geldt; zie regels en vergunning.
Huur je? Ander glas is een zaak van de eigenaar. Een losse voorzetruit aan de binnenkant is soms in overleg met de verhuurder mogelijk.
Bronnen
- Feit of fabel: verduurzamen van monumenten, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Laatst gewijzigd of gecontroleerd: geen datum op de pagina (gelezen op 15 oktober 2026).
- Triple, hr++ of vacuümglas: welk glas past bij jouw huis?, Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven). Laatst gewijzigd of gecontroleerd: laatst gewijzigd 14 oktober 2026 (gelezen op 15 oktober 2026).
- ISDE voor monumenteigenaren, RVO. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: inhoud gecontroleerd op 15 oktober 2026 (gelezen op 15 oktober 2026).
- Rijksregels voor rijksmonumenten, Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Laatst gewijzigd of gecontroleerd: geen datum op de pagina (gelezen op 15 oktober 2026).